Uitleg economie havo · Risico en informatie
Risico en verzekeren
Sanne heeft een huis en een auto. Moet ze zich overal voor verzekeren, of is dat zonde van haar geld? Op het examen moet je risico kunnen uitrekenen (kans × schade), kunnen uitleggen waarom iemand zich wel of niet verzekert, wat solidariteit is, en of een eigen risico verstandig is.
Dit moet je kunnen
- Risico als kans en als verwacht schadebedrag
- Wel of niet verzekeren
- Solidariteit en eigen risico
De theorie in het kort
Twee betekenissen van risico
Risico als kans: hoe groot is de kans dat er iets misgaat? Bijvoorbeeld: de kans dat Sanne dit jaar schade rijdt, is 10%.
Solidariteit
Alle verzekerden betalen premie in één pot. Daaruit betaalt de verzekeraar de schade van de verzekerden die pech hebben. Wie geen schade heeft, betaalt mee voor wie wel schade heeft: dat is solidariteit. Voorbeeld: 1.000 automobilisten betalen elk € 120 premie, samen € 120.000. Voor een grote groep is de totale schade goed te voorspellen. Zo ruil je als verzekerde een kleine kans op een grote schade in voor een klein, zeker bedrag. Je risico wordt kleiner.
In de volledige les ook: Wel of niet verzekeren?, Eigen risico en premiekorting.
Voorbeeld
Zo pak je een examenvraag aan
Examenvraag: Sanne kan kiezen voor een eigen risico van € 200. Ze krijgt dan € 30 premiekorting per jaar. De kans dat ze schade rijdt, is 10% per jaar. Leg met een berekening uit of het eigen risico voor Sanne gemiddeld voordelig is. (2p)
- Bereken de verwachte extra kosten: kans × eigen risico = 0,10 × € 200 = € 20 per jaar.
- Vergelijk met de korting: € 30 korting > € 20 verwachte extra kosten.
- Conclusie: gemiddeld wint Sanne € 30 − € 20 = € 10 per jaar.
Antwoord dat alle punten krijgt: De verwachte extra kosten zijn 0,10 × € 200 = € 20 per jaar (1p). Dat is minder dan de premiekorting van € 30, dus het eigen risico is gemiddeld € 10 per jaar voordelig (1p).
Belangrijkste begrippen
- Risico als kans
- De kans dat er iets misgaat, bijvoorbeeld 2% of 1 op 50.
- Verwacht schadebedrag
- Risico in euro’s: kans × schadebedrag. De schade die je gemiddeld verwacht.
- Premie
- Het vaste bedrag dat je betaalt voor een verzekering.
- Risico-avers
- Je betaalt liever een zeker bedrag dan dat je de kans loopt op een grote schade.
- Risiconeutraal
- Je kijkt alleen naar de gemiddelde (verwachte) kosten en opbrengsten.
- Eigen financiële middelen
- Geld dat je zelf hebt, bijvoorbeeld spaargeld, om schade mee te betalen.
- Solidariteit
- Verzekerden zonder schade betalen via de premie mee aan de schade van verzekerden met pech.
In de les staan nog 2 begrippen, die je oefent met de begrippentrainer.
Oefen dit onderwerp in de les
In de les over dit onderwerp: een video met vragen tussendoor, 20 oefenvragen met uitleg en de volledige theorie.