Uitleg bedrijfseconomie havo · Van persoon naar rechtspersoon
Sparen, interest en beleggen
Zara (17) heeft € 2.000 verdiend met haar bijbaan. Ze kan het sparen of beleggen. Op het examen leg je het verschil uit en reken je uit hoeveel het geld waard wordt: eindwaarde, contante waarde, soms met een rente die halverwege verandert. Bij beleggen leg je de verschillen in risico en rendement uit.
Dit moet je kunnen
- Enkelvoudige en samengestelde interest
- Eindwaarde en contante waarde berekenen
- Spaarvormen en beleggen: risico en rendement
De theorie in het kort
Enkelvoudige en samengestelde interest
Bij enkelvoudige interest krijg je elk jaar interest over het beginkapitaal; de interest wordt uitbetaald en groeit niet mee. Formule: interest = kapitaal × interestpercentage × tijd. Bij een deel van een jaar reken je naar rato: 4 maanden is 4/12 jaar.
Eindwaarde en contante waarde
- Eindwaarde (vooruit rekenen): EW = K × (1 + i)n
- Contante waarde (terug rekenen naar nu): CW = K ÷ (1 + i)n
Sparen of beleggen
Spaarvormen zijn vrij opneembaar (internetspaarrekening: altijd bij je geld, lage en variabele rente) of niet vrij opneembaar (termijndeposito: geld staat een aantal jaren vast, hogere rente, boete bij eerder opnemen).
Voorbeeld
Zo pak je een examenvraag aan
Examenvraag: Zara wil over 4 jaar € 5.000 hebben voor haar studie. De bank geeft 2,5% samengestelde interest per jaar. Bereken hoeveel Zara nu moet inleggen. (2p)
- Terugrekenen naar nu, dus contante waarde.
- Groeifactor: 1 + 0,025 = 1,025; vier jaar: 1,0254.
- CW = 5.000 ÷ 1,0254 = € 4.529,75.
Antwoord dat alle punten krijgt: CW = 5.000 ÷ 1,0254 (1p) = € 4.529,75 (1p).
Belangrijkste begrippen
- Enkelvoudige interest
- Interest die steeds over het beginkapitaal wordt berekend; de interest wordt niet bijgeschreven.
- Samengestelde interest
- Interest die wordt bijgeschreven, zodat je in volgende periodes ook interest over interest krijgt.
- Eindwaarde
- Waarde van een kapitaal aan het einde van de looptijd: K × (1 + i)^n.
- Contante waarde
- Waarde nu van een bedrag dat je later ontvangt of nodig hebt: K ÷ (1 + i)^n.
- Vrij opneembaar sparen
- Spaarvorm waarbij je altijd zonder boete over je geld kunt beschikken, zoals een internetspaarrekening.
- Termijndeposito
- Niet vrij opneembare spaarvorm: het geld staat een afgesproken periode vast tegen een hogere rente.
- Vrijwillig / verplicht sparen
- Vrijwillig sparen kies je zelf (spaarrekening, deposito); verplicht sparen niet, zoals pensioenpremie via je werkgever.
In de les staan nog 6 begrippen, die je oefent met de begrippentrainer.
Lees goed of er een eindwaarde of een contante waarde wordt gevraagd: wie vermenigvuldigt in plaats van deelt, verliest alle punten.
Oefen dit onderwerp in de les
In de les over dit onderwerp: een video met vragen tussendoor, 27 oefenvragen met uitleg en de volledige theorie.