SlaagBaas

Uitleg bedrijfseconomie havo · Van persoon naar rechtspersoon

Sparen, interest en beleggen

Zara (17) heeft € 2.000 verdiend met haar bijbaan. Ze kan het sparen of beleggen. Op het examen leg je het verschil uit en reken je uit hoeveel het geld waard wordt: eindwaarde, contante waarde, soms met een rente die halverwege verandert. Bij beleggen leg je de verschillen in risico en rendement uit.

Dit moet je kunnen

  • Enkelvoudige en samengestelde interest
  • Eindwaarde en contante waarde berekenen
  • Spaarvormen en beleggen: risico en rendement

De theorie in het kort

Enkelvoudige en samengestelde interest

Bij enkelvoudige interest krijg je elk jaar interest over het beginkapitaal; de interest wordt uitbetaald en groeit niet mee. Formule: interest = kapitaal × interestpercentage × tijd. Bij een deel van een jaar reken je naar rato: 4 maanden is 4/12 jaar.

Eindwaarde en contante waarde

  • Eindwaarde (vooruit rekenen): EW = K × (1 + i)n
  • Contante waarde (terug rekenen naar nu): CW = K ÷ (1 + i)n

Sparen of beleggen

Spaarvormen zijn vrij opneembaar (internetspaarrekening: altijd bij je geld, lage en variabele rente) of niet vrij opneembaar (termijndeposito: geld staat een aantal jaren vast, hogere rente, boete bij eerder opnemen).

Voorbeeld

Zo pak je een examenvraag aan

Examenvraag: Zara wil over 4 jaar € 5.000 hebben voor haar studie. De bank geeft 2,5% samengestelde interest per jaar. Bereken hoeveel Zara nu moet inleggen. (2p)

  1. Terugrekenen naar nu, dus contante waarde.
  2. Groeifactor: 1 + 0,025 = 1,025; vier jaar: 1,0254.
  3. CW = 5.000 ÷ 1,0254 = € 4.529,75.

Antwoord dat alle punten krijgt: CW = 5.000 ÷ 1,0254 (1p) = € 4.529,75 (1p).

Belangrijkste begrippen

Enkelvoudige interest
Interest die steeds over het beginkapitaal wordt berekend; de interest wordt niet bijgeschreven.
Samengestelde interest
Interest die wordt bijgeschreven, zodat je in volgende periodes ook interest over interest krijgt.
Eindwaarde
Waarde van een kapitaal aan het einde van de looptijd: K × (1 + i)^n.
Contante waarde
Waarde nu van een bedrag dat je later ontvangt of nodig hebt: K ÷ (1 + i)^n.
Vrij opneembaar sparen
Spaarvorm waarbij je altijd zonder boete over je geld kunt beschikken, zoals een internetspaarrekening.
Termijndeposito
Niet vrij opneembare spaarvorm: het geld staat een afgesproken periode vast tegen een hogere rente.
Vrijwillig / verplicht sparen
Vrijwillig sparen kies je zelf (spaarrekening, deposito); verplicht sparen niet, zoals pensioenpremie via je werkgever.

In de les staan nog 6 begrippen, die je oefent met de begrippentrainer.

Veelgemaakte fout

Lees goed of er een eindwaarde of een contante waarde wordt gevraagd: wie vermenigvuldigt in plaats van deelt, verliest alle punten.

Oefen dit onderwerp in de les

In de les over dit onderwerp: een video met vragen tussendoor, 27 oefenvragen met uitleg en de volledige theorie.

Alle onderwerpen van bedrijfseconomie havo