Uitleg bedrijfseconomie havo · Investeren en financieren
Eigen en vreemd vermogen: keuze en risico
Een onderneming die wil investeren, kiest tussen eigen vermogen (aandelen uitgeven) en vreemd vermogen (lenen). Op het examen leg je die keuze uit, reken je met emissiekoersen en interest, en analyseer je welk risico veel vreemd vermogen meebrengt.
Dit moet je kunnen
- Beurskoers, emissiekoers en beursklimaat
- Vormen van lang en kort vreemd vermogen
- Risico van vreemd vermogen en eisen van verschaffers
De theorie in het kort
Beurskoers en emissiekoers
De beurskoers is de prijs waarvoor bestaande aandelen dagelijks op de beurs worden verhandeld tussen beleggers. Verkoopt een belegger zijn aandelen, dan krijgt hij de beurskoers van dat moment, niet de prijs die hij er ooit voor betaalde. De emissiekoers is de prijs waarvoor de nv nieuwe aandelen uitgeeft. Die opbrengst gaat naar de nv zelf.
Vormen van vreemd vermogen
Voor- en nadelen. Eigen vermogen (aandelen): geen verplichte interest of aflossing, maar nieuwe aandeelhouders krijgen stemrecht en willen dividend. Vreemd vermogen: de eigenaren houden de zeggenschap, maar interest en aflossing moeten altijd betaald worden. Vuistregel: financier vaste activa (een gebouw) met lang vermogen.
In de volledige les ook: Risico van vreemd vermogen.
Voorbeeld
Zo pak je een examenvraag aan
Examenvraag: Klimhallenketen Greep nv heeft € 8 miljoen eigen vermogen en € 12 miljoen vreemd vermogen. Voor nieuwe hallen is € 6 miljoen nodig. De bank eist een solvabiliteit (eigen vermogen / vreemd vermogen × 100%) van minstens 50%. Toon aan dat Greep het bedrag niet helemaal kan lenen. (2p)
- Eerst het nieuwe vreemd vermogen: 12 + 6 = € 18 miljoen.
- Dan de solvabiliteit: 8 ÷ 18 × 100% = 44,4%.
- 44,4% is lager dan 50%, dus de bank leent niet alles.
Antwoord dat alle punten krijgt: 8 ÷ (12 + 6) × 100% = 44,4% (1p); dat is minder dan de geëiste 50% (1p).
Belangrijkste begrippen
- Beurskoers
- Prijs waarvoor bestaande aandelen op de beurs tussen beleggers worden verhandeld.
- Emissiekoers
- Prijs waarvoor een nv nieuwe aandelen uitgeeft; de opbrengst gaat naar de nv.
- Beursklimaat
- De stemming op de beurs: optimistisch (koersen stijgen) of pessimistisch (koersen dalen).
- Aandelenkapitaal
- Eigen vermogen van een bv of nv dat de aandeelhouders hebben ingebracht door aandelen te kopen; geen schuld, dus geen interest of aflossing.
- Hypothecaire lening
- Langlopende lening met onroerend goed als onderpand.
- Obligatielening
- Grote lening die is opgeknipt in obligaties en bij veel beleggers wordt geplaatst, vaak via de beurs.
- Onderhandse lening
- Langlopende lening rechtstreeks bij één verschaffer, zoals een bank; niet verhandelbaar.
In de les staan nog 4 begrippen, die je oefent met de begrippentrainer.
Let op wat er verandert: een emissie verhoogt het eigen vermogen (teller), een nieuwe lening het vreemd vermogen (noemer).
Oefen dit onderwerp in de les
In de les over dit onderwerp: een video met vragen tussendoor, 20 oefenvragen met uitleg en de volledige theorie.