Uitleg bedrijfseconomie havo · Financieel beleid
Begrotingen opstellen: van beginbalans tot eindbalans
Een typische examenopgave: een starter met een beginbalans en een lijst verwachte feiten. Jij stelt daarmee een exploitatiebegroting, een liquiditeitsbegroting (vaak per kwartaal, met btw) en een geprognosticeerde eindbalans op, en legt uit hoe die samenhangen.
Dit moet je kunnen
- Beginbalans en liquiditeitsbegroting opstellen
- Exploitatiebegroting opstellen
- Geprognosticeerde eindbalans en de samenhang tussen de overzichten
De theorie in het kort
Vier overzichten
- Beginbalans: bezittingen (activa) en vermogen (passiva) op de eerste dag. Activa = passiva.
- Exploitatiebegroting: verwachte opbrengsten − verwachte kosten = verwacht resultaat. Altijd exclusief btw.
- Liquiditeitsbegroting: beginsaldo liquide middelen + verwachte ontvangsten − verwachte uitgaven = eindsaldo. Ontvangsten en uitgaven zijn inclusief btw.
- Geprognosticeerde eindbalans: de verwachte balans aan het eind van de periode.
De samenhang
De eindbalans haal je uit de andere overzichten:
- Vaste activa: beginwaarde − afschrijving (exploitatiebegroting) + investeringen: Joris 20.000 − 4.000 = € 16.000.
- Debiteuren: verkopen die nog niet ontvangen zijn, inclusief btw (Joris: € 2.000; bij de 40% uit Q1 hierboven: 0,4 × 40.000 × 1,21 = € 19.360).
- Liquide middelen: het eindsaldo uit de liquiditeitsbegroting: € 11.250.
- Te betalen / te vorderen btw: de btw van het laatste kwartaal die nog niet is verrekend.
In de volledige les ook: Per kwartaal: timing en btw, Begroot of gerealiseerd?.
Voorbeeld
Zo pak je een examenvraag aan
Examenvraag: Bereken het eigen vermogen van Joris op de geprognosticeerde eindbalans per 31 december 2027. (2p)
- Eerst zoek ik het resultaat in de exploitatiebegroting: 30.000 − 4.000 − 750 − 6.000 = € 19.250.
- Dan het eigen vermogen: begin € 10.000 + resultaat € 19.250 − privéopnamen € 12.000 = € 17.250.
Antwoord dat alle punten krijgt: resultaat 30.000 − (4.000 + 750 + 6.000) = € 19.250 (1p); eigen vermogen 10.000 + 19.250 − 12.000 = € 17.250 (1p).
Belangrijkste begrippen
- Beginbalans
- Overzicht van bezittingen en vermogen op de eerste dag van de periode; activa = passiva.
- Exploitatiebegroting
- Overzicht van de verwachte opbrengsten en kosten over een periode, met als uitkomst het verwachte resultaat.
- Liquiditeitsbegroting
- Overzicht van verwachte ontvangsten en uitgaven: beginsaldo + ontvangsten − uitgaven = eindsaldo liquide middelen.
- Geprognosticeerde eindbalans
- De verwachte balans aan het eind van de periode, opgesteld met de beginbalans en de twee begrotingen.
- Gerealiseerde balans
- De balans met de werkelijke bedragen aan het eind van een periode, opgesteld achteraf; de geprognosticeerde eindbalans is de verwachting vooraf.
- Liquide middelen
- Geld in kas en op de bank.
- Debiteuren
- Klanten die nog moeten betalen voor wat al geleverd is (activa).
In de les staan nog 4 begrippen, die je oefent met de begrippentrainer.
Oefen dit onderwerp in de les
In de les over dit onderwerp: een video met vragen tussendoor, 27 oefenvragen met uitleg en de volledige theorie.