‘Leg uit’-vragen: zo haal je alle punten

Op veel eindexamens staan vragen die beginnen met Leg uit of Verklaar. Je weet het antwoord vaak wel, maar toch krijg je maar de helft van de punten. Meestal komt dat doordat er een stap ontbreekt.

Wat willen ze zien?

Bij een 'leg uit'-vraag wil de corrector een redenering zien: een ketting van oorzaak naar gevolg. Elke schakel in die ketting is vaak een punt waard. Sla je een schakel over, dan mis je dat punt, ook als je eindconclusie klopt.

Zo pak je het aan

1. Lees wat er precies gevraagd wordt. Wat is het begin en wat is het eind van je redenering? Schrijf ze allebei op.
2. Vul de stappen ertussen in. Vraag jezelf steeds af: waardoor gebeurt dit? En wat volgt daaruit?
3. Gebruik de vaktaal. Correctoren zoeken naar de juiste begrippen, zoals 'gevraagde hoeveelheid' in plaats van 'mensen kopen meer'.
4. Gebruik de bron. Gaat de vraag over een situatie in een tekst of tabel? Noem dan een gegeven uit de bron. Een algemeen antwoord dat overal op past, levert vaak geen punten op.
5. Sluit af met een conclusie. Wordt er gevraagd of iets stijgt of daalt? Zeg het dan ook letterlijk.

Een voorbeeld (economie)

Leg uit dat een hogere prijs van benzine kan leiden tot meer verkoop van elektrische fietsen.

Half antwoord: 'Benzine wordt duurder, dus mensen kopen een e-bike.' Dat mist een stap.

Volledig antwoord: 'Door de hogere benzineprijs wordt autorijden duurder. Daardoor gaan sommige mensen op zoek naar een goedkoper alternatief (substituut), zoals de elektrische fiets. Daardoor stijgt de vraag naar elektrische fietsen.'

Check jezelf

• Kan iemand die de vraag niet kent jouw antwoord volgen, zonder gaten?
• Staat elk 'dus' of 'daardoor' er echt?
• Heb je minstens één begrip uit het vak gebruikt?

Oefen dit met oude examens en kijk daarna in het correctievoorschrift welke stappen punten opleveren. Meer tips: zo leer je voor je eindexamen.